HANGİ AŞIYI SEÇİM ETMELİYİZ?
Hastalıklar

HANGİ AŞIYI SEÇİM ETMELİYİZ?

Aşılama, fert ve millet sıhhatini gözetmede oldukça tesirli bir usuldür. Aşı usulünün bulunmasıyla beraber cemiyette salgınlara yol açmış, pek çok bireyin vefatına neden olmuş bulaşıcı hastalıklardan korunma sağlanmıştır. Günümüzde pek çok değişik enfeksiyon hastalığına karşı geliştirilmiş aşılar mevcuttur.

Aşı Nedir?

Aşı, enfeksiyon hastalıklarından korunmayı sağlayan bir biyolojik mahsuldür. Aşı sayesinde cemiyette salgınlara yol açan, çok rakamda insanın yaşamını kaybetmesine neden olan hastalıklar önlenebilir.

Aşı, bedende enfeksiyonu taklit ederek tesir gösterir. Bayağı koşullarda hasarlı bir mikroorganizma bedene girdiğinde, bağışıklık sistemi onu tanır ve yok etmeye çalışır. Ancak bağışıklık sistemi cılız olan şahıslar, bu mikroorganizma ile savaşamaz ve hasta olur. Aşı, şahıs hastalığa tutulmadan evvel yapılır. İçerisinde hasarlı mikroorganizmanın hastalık yapmayan ancak bağışıklık sisteminde yanıt oluşturan bir versiyonu bulunur. Aşılanan şahıs, bedenine giren bu versiyona karşı bağışıklık sistemi aracılığıyla antikor üretir. Antikorlar, hasarlı patojen mikroorganizmaları yok etmeye yarayan proteinlerdir. Aşılama ile oluşan antikorlar, bireyin gerçek mikroorganizmayla karşılaştığı vaziyetlerde devreye girer ve hastalık büyümesini önler. Bu sayede aşı olan şahıs, alakalı hastalıktan korunmuş olur.

Aşı Cinsleri Nelerdir?

Uzmanlar; hastalığa neden olan mikroorganizmaların bedende nasıl tesir gösterdiği ve bağışıklık sisteminin bu organizmalara nasıl tepki gösterdiğini araştırarak aşı geliştirme çalışmalarını sürdürür. Edinilen bilgiler ile değişik cinste aşılar geliştirilmiştir. Bu cinsler:

Canlı zayıflatılmış aşı

Bu cins aşılarda, hastalık yapıcı mikroorganizmalar canlı halde aşı içerisine konulur. Ancak hastalık yapma özellikleri zayıflatılmıştır. Bu sayede aşılanan şahısta hastalığa neden olmadan bağışıklık cevabı oluşturur. Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak Kara Kuvvetleri Komutanlığı, tüberküloz BCG aşısı bu türdedir.

İnaktif aşı

Hastalığa neden olan mikroorganizmalar, aşı içerisinde tamamen cansız haldedir. Bu cins aşılar; bağışıklık yanıtını canlı aşılardan değişik biçimlerde oluşturur. Aşının maksimum koruma sağlaması için birden fazla doz uygulanması gerekebilir. Hepatit A ve inaktif polio aşısı bu türe misaldir. Yeni tip koronavirüse karşı Sinovac işletmesi tarafından geliştirilen CoronaVac aşısı da inaktif aşıdır.

Toksoid aşı

Bu cins aşılar, zehirli madde oluşturarak bedene hasar veren mikroorganizmalardan korunmayı sağlar. Zehirli Maddenin zayıflatılmış hali olan toksoidler aşı içerisine konulur. Böylece beden asıl zehirli madde ile karşılaştığında, zehirli maddeyi basitçe yok edebilir. Difteri ve tetanoz, bu tip aşılara misaldir.

Subunit aşı

Patojen mikroorganizmanın yalnızca belli parçalarını kapsar. Bu parçalar, bağışık sistemi hücreleri tarafından tanınarak antikor oluşmasını sağlayacak özelliktedir. Boğmaca aşısı, bu türe misal olarak gösterilebilir.

Konjuge aşı

Bu tip aşılar subunit aşının bir alt cinsi olarak da değerlendirilebilir. Dış kısmında polisakkarit kapsül bulunduran bakteri cinslerine karşı tesirlidir. H. influenza, pnömokok, meningokok misal olarak verilebilir.

Nükleik asit aşıları

Bu cins aşılar virüslerde bulunan Deoksirübo Nükleik Asit yada RNA yapıdaki genetik materyal temel alınarak hazırlanır. Aşılanan şahısta alakalı virüse karşı bağışıklık oluşturur. Aşı geliştirmede genetik materyal kullanımı oldukça yeni bir usuldür. Yeni tip koronavirüse karşı geliştirilen Pfizer/BiON Tech ve Moderna aşıları bu cins aşılara misaldir.

Hangi Aşıları Yaptırmalıyız?

‘Çocukluk yarıyılında hangi aşılar yapılmalı? ’ suali oldukça sık sorulur. Çocukluk yarıyılında aşılama hem çocuk sıhhati hem de cemiyet sıhhati açısından oldukça ehemmiyetlidir. Aşılanan çocuklar, ciddi neticeler doğurabilecek enfeksiyon hastalıklarına karşı korunmuş olur. Aşı ile önlenebilen enfeksiyon hastalıkları, cemiyetin tamamının aşılanması ile ortadan kaldırılabilir. Misalin yaygın aşılama ile çiçek hastalığı eradike olmuştur sonlanmıştır. ‘Hangi aşılar zorunlu? ’ suali de yeniden sık karşılaşılan bir sualdir. Aşı yaptırmak için bir lüzumluluk olmamakla beraber fert ve cemiyet sıhhati açısından herkesin lüzumlu aşıları yaptırması yararlı olacaktır.

Çocukluk yarıyılında yaptırılması gereken aşılar, Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan aşı takviminde belirtilmiştir. Erişkinlerde de özellikle alakalı hastalıklar açısından tehlike taşıyan şahıslar zatürre pnömokok ve influenza grip aşısını yaptırmalıdır. Yurt dışı seyahatine çıkacak bireylerin de ziyaret edecekleri ülkeyi araştırması ve bu bölgede bir salgın hastalık tehlikeyi varsa buna tedbir olarak aşı yaptırması öneri edilir.

Yeni Tip Koronavirüse Karşı Hangi Aşıyı Seçim Edilmeli?

Yeni tip koronavirüs, kısa zamanda tüm dünyaya dağılmış ve milyonlarca bireyin sıhhatini negatif etkilemiştir. Yeni tip koronavirüse karşı bir rehabilitasyon henüz geliştirilmediğinden pandeminin sona ermesi için en büyük umut aşılardır. Bu süreçte yeni tip koronavirüs SALLA-CoV-2 ’ye karşı değişik şirketler tarafından muhtelif aşılar geliştirilmiştir. Virüse ve neden olduğu hastalığa karşı farkşı aşıların olması, ‘Hangi aşı tehlikesiz, hangi aşı tesirli? ’ gibi suallerin sorulmasına neden olmuştur. Bu suallere kesin yanıt vermek henüz bütün anlamıyla olası değildir. Bu aşılar, bilimin ilerlemesi ve teknolojinin büyümesiyle oldukça kısa zamanda hazırlanmıştır. Dolayısıyla aşılar hakkında henüz uzun süreli bilgiler mevcut değildir. Ancak geliştirilen aşılar, pek çok değişik ülkede binlerce insan üzerinde sınanmış ve bu çalışmalardan elde edilen neticeler açıklanmıştır. Elde edilen bilgiler, aşıların hastalıktan ciddi oranda gözettiğini göstermiştir. Aşılanan şahıslar virüsle enfekte olsa bile Covid-19 ’u hafif biçimde atlatmakta, yoğun bakıma gereksinim dinlememektedir. Bu sebeple pandeminin sona ermesi, Covid-19 ’a bağlı kayıpların önlenmesi ve daha önceki banallere geri dönülebilmesi için cemiyet bazında yaygın aşılama koşuldur. Aşı olmak için bir maniyi bulunmayan herkesin, sırası geldiğinde Covid-19 aşısını olması salgının daha kısa zamanda sonlanmasını sağlayacaktır.

Aşı, enfeksiyon hastalıklarından korunmada ehemmiyetli rol oynar. Aşı ile önlenmesi olası olmayan hastalıklardan da meselesiz bir biçimde kurtulmak için bağışıklık sisteminin güçlü olması gerekir. Bağışıklık sisteminin kuvvetlendirilmesinde besin yardımları verim sağlayabilir. Sağlıklı günler dileriz.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

maltepe escort ataşehir escort kartal escort pendik escort mecidiyeköy escort pendik escort ümraniye escort ataşehir escort şerifali escort ataşehir escort göztepe escort kadıköy escort ümraniye escort anadolu yakası escort kadıköy escort göztepe escort pendik escort kartal escort kurtköy escort kartal escort maltepe escort tuzla escort tuzla öğrenci escort avrupa yakası escort bakırköy escort ataköy escort avcılar escort beylikdüzü escort maltepe escort maltepe 18 yaş escort maltepe 100 tl escort kartal escort erenköy escort maltepe escort 100 tl escort anal yapan escort çin escort fransız escort ataşehir escort göztepe escort maltepe escort kartal escort pendik escort escort bayan ataşehir escort çekmeköy escort istanbul escort acıbadem escort çekmeköy escort kurtköy escort maltepe escort pendik escort kadıköy eskort bostancı escort göztepe escort göztepe escort pendik eskort kurtköy escort kadıköy escort bostancı escort göztepe escort kurtköy escort pendik escort kartal escort çeşme escort urla escort anadolu yakası escort avrupa yakası escort sınırsız escort keçiören escort eryaman escort batıkent escort samsun escort terme escort atakum escort bostancı escort kadıköy escort akyarlar escort göltürkbükü escort gümbet escort dragos escort aydınlı escort kurtköy escort pendik escort