Psikoloji

DEHB (DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU)

DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU DEHB

Pek çok kanaldan gelen ihtarlara karşılık vermeye çalışıyor. Hem sizi dinliyor hem birine laf yetiştiriyor hem de televizyondan birşeyler izleyebiliyor. İstem dışı pek çok şey onun müşahedesine takılır siz dikkatinizi 2-3 şeye verirken o birebir anda 10-15 şeyle ilgilenir. Bu onu zorlar ve vakitle yalnızca bir şeye odaklanmayı tercih eder ve başkalarına kapatmaya başlar. “İstediğinde yapar” niyeti de buradan kaynaklanır. . Daima hareket halinde ve etkileşim içerisinde oluyor. Elleri dursa, ayakları durmaz. Uzun müddet birebir yerde oturamazlar ve çok konuşmaları bitmez tükenmez güçleri dikkat çekerler. Davranışlarını organize edemezler ve planlı çalışamazlar. Çoklukla, sonunu düşünmeden harekete geçerler. Tehlikeyi kestiremezler ve çok vakit küçük kazalara maruz kalırlar. Yaramazlık üzere görünen pek çok davranışın altından Dikkat Eksikliği ve/veya Hiperaktivite Bozukluğu çıkabileceğine dikkat çekmek istiyoruz.

DEHB Nedir?

Dikkat ve Hiper Aktivite Bozukluğu olarak tanımlanan bu teşhis birinci evvel 1960’dan günümüze pek çok araştırmaya husus oldu. Merak edilen şu bu bir hastalık mı, davranış bozukluğu mu? Tahlili tedavisi var mı?

Muhakkak bir oranda hareketlilik olağan kabul edilebilirken çok gücünü denetim edemeyen ve içinde bulunduğu kaidelerde ahengi yitiren çocuklar denetim dışı bu fizikî aktiviteyle nasıl baş edebileceği öncelikle öğrenmesi, buna neden olan beslenme, eğitim, terapi ve tercih edilmese bile ilaç dayanağı de alması kaçınılmaz olur. Hiperaktif bir çocuğun sakinleşmesi içinde bulunduğu rahatsız edici halden çıkması için yardım alması gerekir.

Hiperaktif Bir Çocukta En Bariz Davanış Bozukluğu Nedir?

Çok enerjik, dikkatini bir bahse verirken öteki bir hususa oradan da öteki bir hususa kaymasına mani olamayan, duyularından peş peşe aldığı dürtülerin baskısı altında kalıp sağlıklı seçim yapamayan ve bu nedenle başladığı işleri yarım bırakan şahıslardır.

Hangi Yaşta Anlaşılabilir?

Hiperaktivite en yaygın 2-6 yaş ortasında fark edilir. Erkek çocuklarda en az 4 kat daha fazla görülür. En besbelli özellikleri düşünmeden dürtüsel hareket eder bu da yanlış kararları vermesine sebep olur.

Benim Çocuğum Neden Hiperaktif

Maalesef bunun karşılığını net bir biçimde vermek mümkün değil. Bu durumda beklenen nedenler üzerinde durulabilir. Sıkıntı bir hamilelik devri, anne ve babanın çocukluğunda misal bir durum yaşayıp yaşamadıkları. Besinlerde bulunan katkı gereçleri (renklendirici ve bozulmayı önleyen kimyasallar). Çok bilgisayar oyunları, toplumsal ve duygusal olaylar, ailede birinin vefatı, ailenin sık yer değiştirmesi hiperaktiviteyi körükleyebilir.

Beyin Hareketleri

Araştırmalar gösteriyor ki birtakım hiperaktif çocuklarda hudut sisteminin farklı işliyor. Bu şahıslarda toplumsal tesirlerle oluşan hiperaktiflerden farklı nörolojik kökenli olanları da olduğu söylenebilir. Bu çocuklar her ortamda motor yetileri sistemsiz çalışıyor. yazdığı, çizdiği eksiklik ve düzensizlikler günlük ömürde daima kendini tekrar ediyor. Nörolojik tip hiperaktivite toplumun yüzde 4’ünü etkilemektedir. Buna rağmen ruhsal tip hiperaktivite de bu oran yüzde 20’dir. Yani ortalama her sınıfta 2 öğrenci bu meseleleri yaşayabilir.

Dikkat Eksikliği Ölçütleri

1 – Muhakkak bir aksiyona dikkat vermede zorlanma.

2 – Dış uyaranlardan çok etkilenme ve çabuk dikkat dağılması

3 – Dikkatsizliğin sebep olduğu kusurlarda artış.

4 – Başlanan işi sonuçlandıramadan yarım bırakılması.

5 – Göz temasını yetersiz kurması.

6 – Birden fazla işi ayn anda yapmaya çalışma.

7 – Düşünmeyi sevmemek ve acelecilik.

Dikkat eksikliği-hiperaktivite bozukluğuna eşlik eden belirtiler neler?

  • Sistemsiz ve dağınık çalışma

  • Çok hayal kurmak ve tutarsızlık

  • Bütünü düşünmekte zahmet detaya takılmak

  • Gereğinden çok ayrıntı hatırlama yahut değerli bilgileri unutma.

  • Uyku düzensizlikleri

  • Toplumsal bağlantılarda meseleler

  • Öfke ve sonluluk

  • Öz hürmetin azalması itimat sorunları

Dürtüsellik:

  • Soruları dinlemeden karşılık vermeye çalışır.sorulan soru tamamlanmadan cevap verme

  • Sıra beklerken yerinde duramaz

  • Sık sık kelam keser konuşmalarda ortaya girer.

  • Yaptığı/yapacağı işi sonucunu düşünmeden yapar

Bütün bu sıkıntıların hepsi çocuğunuzda bulunmayabilir lakin bu belirtilerden ne kadar fazla ise bu tanıyı dayanaklar.

Bunun yanında kişilik özelliklerine bakıldığında sıcak kanlı, enerjik, yaratıcı, sıcak kanlı, empati sahibi, çabuk arkadaşlık kurabilmesi de olumlu istikametleri olarak kıymetlendirilebilir.

Bu belirtilerin yanı sıra bu bireylerde; enerjik olma, yaratıcılık, sıcak kanlı ve cana yakın olma, esneklik, müsamaha, risk alabilme üzere olumlu özellikler de görülebilir. Nörolojik belirtiler ortasında; huzursuz bacak sendromu, uykuya geçmekte zahmet çekmek, bacaklarda karıncalanma, bacaklarda, sabah sıkıntı uyanmak vb. özellikler görülebilir.

Teşhis için nereye müracaat edilmeli?

Birinci müracaat yeri bu alanda uzman bir tabip olmalıdır. Gözlemlediğiniz belirtiler öbür meselelerin varlığından da kaynaklanabilir ve bu kan analizleriyle belirlenebilir. ( Kurşun zehirlenmesi, hipertroid). Rutin testler yapıldıktan sonra DEHB tanısı katılaşırsa çocuğunuza ilaç başlamak isteyebilirler. Bu tıp tedavilerde kullanılan ilaçların sayısı çok sonludur.  Tedaviye İlaç başlansın yahut başlanması bu mevzuda bilişsel ve bilinçaltına yönelik uygulamalardan yararlanmak üzere bu mevzuda tecrübeli psikologlardan yardım almalısınız. Aile içinde ailenin sabrı, tavır ve davranışlarını da güzelleştirmesi gerekir. Bunun için bu terapinin bir uzantısı da ebeveyn olarak sizi de kapsar.

Tedavisi Ne Kadar Sürer?

Tedavisi için iki kademe düşünülebilir. Kısa vadede odaklanma sorununun çözümlenmesi. Uzun vadede ahenk ve kişilik gelişimiyle ilgili sorunların çözülmesi gerekir.

Hiperaktif Çocuklar Daha Mı Zeki Olurlar?

Hiperaktif çocukların daha zeki oldukları düşünülmüş olsa bile bu bir yanılgıdır zeka ile direkt bir ilgisi yoktur. Olağan zekanın üzerinde bir zekaya sahip olanlarda daha az efor ile okulda daha başarılı sonuçlar alabiliyor.

İlaç Kullanmadan Da Başarılı Sonuçlar Alabilir miyiz?

İlaçlar ailenin ve çocuğun şikayetçi olduğu çok hareketliliği ve dikkat eksikliğini daha süratli denetim altına alıyor lakin ruhsal takviye sağlanmazsa bu tesir ilaç kullanıldıkça fayda sağlıyor ve bir mühlet sonra ilaca süregelen bir düzgünleşme mutsuzluk yaratıyor. Psikoterapi, hipnoterapi, ergoterapi, bilişsel psikoterapi üzere destekleyici ruhsal tedaviler de ailenin bütçesini zorlayabiliyor.

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Başka Seyredebilir Mi?

  • Çocuk hem çok hareketli hem de dikkat dağınıklığı yaşıyor olabilir

  • Yalnızca dikkat sorunu yaşıyor olabilir

  • Yalnızca çok hareketlilik sorunu yaşıyor olabilir. Bunları ayrımını bir uzmanla birlikte yapmak daha sağlıklı olur.

Çocuk ve Ergen Psikologların En Yaygın Yaptığı Testler

Çocuklar ve Ergenlerin Değerlendirilmesinde Yararlanılan Testler ve Ölçekler

Zekâ Seviyesi ve Performans ve Ruhsal Yapıyı Pahalandırmak İçin Yaptıkları Testler

  • WISC-R Zeka Testi

  • Stanford-Binet Zeka Testi

  • Kent-Porteus Zeka Testi

  • Gessell Zeka Kısmı Testi

Kişilik ve Ruhsal Yapıyı Kıymetlendirme

  • MMPI (Minesotta Çok Taraflı Kişilik Envanteri)

  • Rorschach Mürekkep Lekesi Testi

  • Louisia Duss Projektif Yorumlama

  • TAT-Tematik Algılama Test, CAT

  • McHower Projektif Fotoğraf Çizme Testi

Nöropsikolojik Test Bataryası

  • Cog-Dikkat/Konsantrasyon Testi

  • SPM/CPM- Matris Bilişsel Yargılama Testi

  • TOVA-Dikkat Değişkenleri Testi

  • NVLT-Sözel Olmayan Öğrenme Testi

  • VLT-Sözel Öğrenme Testi

Sonuç Olarak;

Bu durumu bir hastalık olarak görmektense bir sendrom olarak görmek gerekir. Vakitle geçer anlayışı denetim altına alınmayan DEHB problemleri ileri yaşlarda %40 oranında artış gösteriyor. Kişi cürüm işlemeye meyilli oluyor ve mahpusa girme, uyuşturucu, alkol, kaza yapmak üzere risklere açık oluyor. “Ne yapalım ben böyleyim” deyip geçilecek bir sorun değildir. Beraberinde özgüven, toplumsallaşma, münasebet v.s meselelerinde vakitle eşlik etme ihtimali çok yüksektir. Kısa vadede ilaç ile denetim altına alınabilir. Uzun vadede psikoterapi ve alternatif psikoteknik formüllerle olası zararlarından korunacaktır. Bunun için bir yandan çocuk desteklenirken bir yandan da aile ve eğitimcileri danışman uzmanınız tarafından bilinçlendirilmelidir.

Bu yazının telif hakkı Adil Maviş’e aittir. Kaynak gösterilerek yayınlanabilir. Makaledeki bilgilere dayanarak rastgele bir teşhis ve tedavi uygulanamaz. Adil Maviş kendi geliştirdiği ve kişinin içsel dinamiklerini en üst düzeyde kullanılabilmesine dayalı koçluk ve ferdi danışmanlık hizmeti vermektedir. Bu bağlamda alacağınız hizmet teşhis ve tedavi kapsamında değildir. 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

maltepe escort ataşehir escort kartal escort pendik escort ataşehir escort göztepe escort kadıköy escort ümraniye escort anadolu yakası escort kadıköy escort göztepe escort pendik escort kartal escort kurtköy escort kartal escort maltepe escort tuzla escort tuzla öğrenci escort avrupa yakası escort bakırköy escort ataköy escort avcılar escort beylikdüzü escort maltepe escort maltepe 18 yaş escort maltepe 100 tl escort kartal escort erenköy escort maltepe escort 100 tl escort anal yapan escort çin escort fransız escort ataşehir escort göztepe escort maltepe escort kartal escort pendik escort escort bayan ataşehir escort çekmeköy escort istanbul escort acıbadem escort çekmeköy escort kurtköy escort maltepe escort pendik escort kadıköy eskort bostancı escort göztepe escort göztepe escort pendik eskort kurtköy escort kadıköy escort bostancı escort göztepe escort kurtköy escort pendik escort kartal escort çeşme escort urla escort anadolu yakası escort avrupa yakası escort sınırsız escort keçiören escort eryaman escort batıkent escort samsun escort terme escort atakum escort bostancı escort kadıköy escort akyarlar escort göltürkbükü escort gümbet escort dragos escort aydınlı escort kurtköy escort pendik escort