Psikoloji

Çocuklarda Kayıp ve Yas Süreci (Belirtiler, Kriz ve Müdahaleler)

Küçük çocukların birden fazla, anlamasalar bile vefatın farkındadır. Mevt, çizgi sinemalarda ve televizyonda ortak bir temadır ve çocuğunuzun birtakım arkadaşları sevdiklerini çoktan kaybetmiş olabilir. Lakin sıkıntısı birinci elden yaşamak çocuklar için farklı ve çoklukla baş karıştırıcı bir süreçtir.

Çocuklar şu hususlarda kayıp ve yas süreci yaşayabilir:

  • Bir aile üyesinin yahut arkadaşının vefatı

  • Bir evcil hayvanının vefatı

  • Ayrılan ebeveynler yahut aile ayrılığı

  • Yeni bir meskene yahut okula taşınmak

  • Favori bir oyuncağın yahut yorganın kaybı

  • Öğretmenleri yahut sınıfları değiştirme

  • Bir arkadaşlığın yahut arkadaşın kaybolması

  • Engellilik yahut tıbbi hastalığa sahip olmak

  • Bir aile üyesinin hasta olduğunu öğrenmek

  • Bir krize bağlı kayıp-yangın, sel, kaza

Aşağıdakiler üzere birçok his yaşayabilirler:

  • Hüzün

  • Rahatlama

  • İnançsızlık

  • Cürüm

  • Hüsran

  • Dehşet

  • Öfke

  • Panik

  • Şok

  • Şuur bulanıklığı

  • Telaş

  • Uyuşma

  • Hasret

  • His eksikliği

Acı ve kayıpla ilgili önemli problemleri olan çocuklar şu belirtilerden birini yahut birkaçını gösterebilir:

  • Çocuğun günlük aktivitelere ve olaylara ilgisini kaybettiği uzun bir depresyon devri

  • Uyuyamama, iştahsızlık, uzun müddetli yalnız kalma korkusu

  • Uzun bir müddet davranışlarda ve konuşmada gerilik (bebeklik periyoduna inme)

  • Meyyit kişiyi çok taklit etmek

  • Ölen aile üyesiyle uzun bir müddet konuştuklarına yahut görüştüklerine inanmak

  • Meyyit kişinin yanına gitmek istediğine dair tekrarlanan sözler

  • Arkadaşlardan çekilme

  • Okul performansında keskin düşüş yahut okula gitmeyi reddetme

Bu belirtiler devam ederse, profesyonel yardım gerekebilir. Bir çocuk ve ergen psikiyatristi yahut başka nitelikli bir akıl sıhhati uzmanı, çocuğun vefatı kabul etmesine yardımcı olabilir ve başkalarının yas sürecinde çocuğa yardım etmesine yardımcı olabilir. Bir ebeveyn olarak, bir çocuğu kaybın acılarından koruyamazsınız, lakin onun inançta hissetmesine yardımcı olabilirsiniz. Ve hislerini söz etmesine müsaade vererek ve onu teşvik ederek, gelecekte ona âlâ hizmet edecek sağlıklı başa çıkma marifetleri geliştirmesine yardımcı olabilirsiniz.

  1. Çocuklar farklı formda yas fiyat

Sevdiği birini kaybettikten sonra, bir çocuk ağlamaktan bir dakika sonra oyunu oynamaya geçebilir. Değişken ruh hali, üzgün olmadığı ya da üzüntüsünü bitirdiği manasına gelmez; çocuklar yetişkinlerden farklı bir formda başa çıkarlar ve oyun oynamak, çocuğun bunalmasını önlemek için bir savunma sistemi olabilir. Ölen bireye yahut büsbütün öbür birine karşı depresif, hatalı, kaygılı yahut kızgın hissetmek de olağandır. Çok küçük çocuklar gerileyip tekrar yatağı ıslatmaya başlayabilir yahut bebek konuşmasına geri dönebilir.

  1. Yas sürecindeki bir çocuğu hislerini söz etmeye teşvik edin

Çocukların hissettikleri hisleri tabir etmeleri uygundur. Vefatla ilgili pek çok uygun çocuk kitabı vardır ve bu kitapları birlikte okumak çocuğunuzla bir sohbet başlatmak için kusursuz bir yol olabilir. Pek çok çocuk hislerini sözlerle tabir edemediğinden, öteki faydalı kaynaklar ortasında fotoğraflar çizmek, bir not defteri oluşturmak, fotoğraf albümlerine bakmak yahut öyküler anlatmak yer alır.

  1. Gelişimsel olarak uygun olun

Bir çocuğun mevte nasıl reaksiyon vereceğini yahut kavramı kavrayabilip kavrayamayacağını bilmek zordur. Çok fazla bilgi vermeye istekli olmayın, zira bu ezici olabilir. Bunun yerine sorularını yanıtlamaya çalışın. Çok küçük çocuklar ekseriyetle vefatın ne olduğunu fark etmez, kayıtsız kalırlar ve işlerini yapıp yemeklerini yedikleri takdirde, sevdikleri meyyit birinin geri geleceğini düşünebilirler. Psikiyatrist Gail Saltz’ın açıkladığı üzere, “Çocuklar mevtin makus olduğunu anlıyor ve ayrılıktan hoşlanmıyorlar lakin sonsuza kadar kavramı mevcut değil.”

Daha büyük, okul çağındaki çocuklar vefatın kalıcılığını anlarlar, lakin yeniden de birçok soruları olabilir. Dürüst ve net bir halde cevaplamak için elinizden gelenin en güzelini yapın. Her şeye yanıt veremezseniz elbette sorun değildir; kıymetli olan çocuğunuza açık olmaktır.

  1. Çocuklarla yas ve kayıp hakkında konuşun

Bir çocuğa mevt haberini vermek asla kolay değildir, lakin bu süreçte sizin tarafınızdan duyulduğunu, desteklendiğini bilmeleri ve hissetmeleri değerlidir. Yardımcı olacak kimi ipuçları:

  • Olanlar hakkında olabildiğince dürüst ve açık olmaya çalışın

  • Yaşlarına uygun bir lisan kullanın, böylelikle anlamaları daha kolay olur

  • Somut sözler kullanın -örneğin, “öldü” yahut “ölüm” deyin

  • “Uyumak” yahut “vefat etmek” üzere üstü kapalı tabirler kullanmaktan kaçının

  • Onları dinleyin -şu anda tüm karşılıklara sahip olmamak sorun değil

  • Sakin ve dengeli bir halde çocuğunuzun sorularına karşılık verin

  • Sabırlı olun -cevapları işlemek için birkaç defa duymaları gerekebilir

  • Ne olduğunu açıklamaya yardımcı olması için öykü kitaplarını, oyuncakları ve oyunları kullanabilirsiniz

  • İstedikleri vakit sizinle konuşabileceklerini bilmelerini sağlayın

  • Çok üzülüyorsanız, güvendiğiniz öteki bir yetişkinden çocuğunuzla konuşmasını isteyin

  • Kendi hislerinizi paylaşarak onları hislerini tabir etmeye teşvik edin.

  1. Cenazeye katılma durumunu değerlendirin

Cenazeye katılıp katılmamak büsbütün size ve çocuğunuza bağlı olan ferdî bir karardır. Cenazeler kapanış sağlamaya yardımcı olabilir, lakin kimi çocuklar bu kadar ağır bir tecrübeye hazır değildir. Bir çocuğu cenazeye katılmaya asla zorlamayın. Çocuğunuz gitmek istiyorsa, göreceği şeye onu hazırladığınızdan emin olun. Cenazelerin çok üzücü durumlar olduğunu ve birtakım insanların muhtemelen ağlayacağını açıklayın. Bir tabut olacaksa onu da buna hazırlamalısınız. En güzel hazırlanmış çocuğun bile sonlanabileceğini ve davranışının varsayım edilemez olabileceğini unutmayın. Dr. Saltz, “Çocuklar isteyebileceğiniz yahut beklediğiniz biçimde davranmayacaklar” demiştir. “Bir cenazenin en düzgün yol olmadığına karar verirseniz, veda etmenin diğer yolları da var.” Bir ağaç dikmek, kıssaları paylaşmak yahut balonları hür bırakmak, bir çocuğa kapanış sağlamak için yeterli alternatifler olabilir.

  1. Mevtten sonraki hayatı tartışın

Dr. Saltz, vefattan sonraki hayat fikrinin yas sürecindeki bir çocuğa çok yardımcı olabileceğini söylüyor. Mevtten sonraki ömür hakkında dini inançlarınız varsa, artık bunları paylaşmanın tam vakti olabilir. Lakin dindar olmasanız bile, bir kişinin oburlarının kalplerinde ve zihinlerinde yaşamaya devam ettiği konseptiyle çocuğunuzu yeniden de rahatlatabilirsiniz. Ayrıyeten bir karalama defteri oluşturabilir yahut kaybettiğiniz kişiyi temsil eden bir şey ekleyebilirsiniz.

  1. Kendi yasınızı görmezden gelmeyin

Çocuklar ekseriyetle ebeveynlerinin yas tutma davranışını taklit edeceklerdir. Çocuklara üzgün olmanın yahut üzgün hissetmenin güzel olduğu konusunda teminat verdiği için hislerinizi göstermeniz değerlidir. Bununla birlikte, patlayıcı yahut denetimsiz bir formda reaksiyon vermek çocuğunuza tasayla baş etmenin sıhhatsiz yollarını öğretir.

  1. Rutinlere bağlı kalın

Çocuklar rutinlerde büyük rahatlık bulurlar, bu nedenle biraz yalnız kalmaya gereksiniminiz varsa, çocuğunuzun hayatını olabildiğince olağan tutmaya yardımcı olabilecek akraba yahut arkadaşlar bulmaya çalışın Sevdiğiniz birinin vefatı için üzülmek değerli olsa da bu çocuğunuzun hayatın devam ettiğini anlaması için epey kıymetli bir adımdır.

  1. Kimi özel durumlar olabilir

Birçok çocuk için bir evcil hayvanın vefatı, birinci vefata maruz kalmaları olacaktır. Çocukların evcil hayvanlarıyla kurdukları bağlar çok güçlüdür ve bir aile evcil hayvanının mevti son derece üzücü olabilir. Değerini küçültmeyin yahut meyyit evcil hayvanı çabucak yeni bir hayvanla değiştirin. Bunun yerine, çocuğunuza köpeği yahut kedisi için yas tutması için vakit tanıyın. Bu, çocuğunuza vefatı ve yasla nasıl başa çıkılacağını sağlıklı ve duygusal olarak destekleyici bir formda öğretmek için bir fırsattır. Bir büyükanne ve büyükbabanın mevti de küçük çocuklar için ortak bir tecrübedir ve “Sırada annem olacak mı?” üzere birçok soruyu gündeme getirebilir. Çocuğunuza muhtemelen uzun bir mühlet yaşayacağınızı söylemeniz kıymetlidir. Bir ebeveynin vefatından sonra, çocuklar doğal olarak kalan ebeveynin yahut başka bakıcıların vefatı konusunda endişeleneceklerdir. Bir çocuğa sevildiğine ve her vakit bakılacağına dair garanti verebilirsiniz. Bu müddet zarfında ek bakım sağlamaya yardımcı olması için aile üyelerine güvenmek düzgün bir fikir olabilir. Dr. Saltz ayrıyeten, bir ebeveynin yahut kardeşin mevti üzere önemli bir vefat durumunda tedavi önermektedir. “Terapi, bir çocuk kederli olduğu için öteki aile üyeleriyle konuşamayacağını hissettiğinde konuşmak için öteki bir çıkış yolu sağlar.”

  1. Önemli sıkıntıları tedavi ile çözmeye çalışın (psikolojik takviye almak)

Çocuğunuzun alışılmadık biçimde üzgün göründüğünü ve acı ve kaybıyla baş edemediğini fark ederseniz, ahenk bozukluğu denen bir şeye sahip olabilir. Ahenk bozukluğu, birtakım çocukların ağrılı yahut yıkıcı bir olay yaşadıktan sonra geliştirdiği önemli ve üzücü bir durumdur. Çocuğunuzun bir kayıptan sağlıklı bir biçimde kurtulamadığını düşünüyorsanız, uzman birine danışmak düzgün bir fikirdir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

maltepe escort ataşehir escort kartal escort pendik escort ataşehir escort göztepe escort kadıköy escort ümraniye escort anadolu yakası escort kadıköy escort göztepe escort pendik escort kartal escort kurtköy escort kartal escort maltepe escort tuzla escort tuzla öğrenci escort avrupa yakası escort bakırköy escort ataköy escort avcılar escort beylikdüzü escort maltepe escort maltepe 18 yaş escort maltepe 100 tl escort kartal escort erenköy escort maltepe escort 100 tl escort anal yapan escort çin escort fransız escort ataşehir escort göztepe escort maltepe escort kartal escort pendik escort escort bayan ataşehir escort çekmeköy escort istanbul escort acıbadem escort çekmeköy escort kurtköy escort maltepe escort pendik escort kadıköy eskort bostancı escort göztepe escort göztepe escort pendik eskort kurtköy escort kadıköy escort bostancı escort göztepe escort kurtköy escort pendik escort kartal escort çeşme escort urla escort anadolu yakası escort avrupa yakası escort sınırsız escort keçiören escort eryaman escort batıkent escort samsun escort terme escort atakum escort bostancı escort kadıköy escort akyarlar escort göltürkbükü escort gümbet escort dragos escort aydınlı escort kurtköy escort pendik escort